ASML op recordkoers: hoe de Nederlandse chipmachinebouwer 2026 domineert met High-NA EUV

In het hart van de wereldwijde technologie-industrie staat een Nederlands bedrijf dat de meeste consumenten nauwelijks kennen, maar zonder wiens machines de moderne wereld letterlijk tot stilstand zou komen, want ASML uit Veldhoven is de enige fabrikant ter wereld die de meest geavanceerde apparatuur voor het maken van computerchips kan bouwen.

Het jaar 2026 bevestigt die unieke positie op indrukwekkende wijze, want in het tweede kwartaal boekte het concern een omzet van maar liefst negen komma drie miljard euro en een nettowinst van twee komma negen miljard euro, cijfers die de aanhoudende honger naar chips voor kunstmatige intelligentie weerspiegelen.

Sterker nog, ASML verhoogde zijn verwachting voor het volledige jaar naar een omzet tussen de drieënveertig en vijfenveertig miljard euro, terwijl de brutomarge opliep tot rond de vierenvijftig procent, uitzonderlijke prestaties voor een bedrijf dat opereert in zo'n kapitaalintensieve en cyclische sector.

De doorbraak van High-NA

De grootste technologische mijlpaal van het jaar draait om de zogeheten High-NA EUV-technologie, de meest geavanceerde vorm van chipfabricage die er bestaat, waarbij Intel als eerste bedrijf ter wereld erin slaagde een logisch product in grote volumes te produceren met deze nieuwe generatie machines.

Om te begrijpen hoe geavanceerd deze techniek is, helpt de prijs, want een enkele High-NA EUV-machine kost tussen de driehonderdtachtig en vierhonderd miljoen euro, terwijl zelfs een standaard EUV-machine, zelf al een technisch hoogstandje, ongeveer honderdtachtig miljoen euro kost.

Deze extreem ultraviolette lithografie stelt fabrikanten in staat om steeds kleinere en dichter opeengepakte transistoren op een chip te plaatsen, wat cruciaal is omdat juist die miniaturisering de motor is achter snellere en energiezuinigere processoren voor onder meer kunstmatige intelligentie.

Groeiende vraag, groeiende capaciteit

De vraag is zo groot dat ASML zijn productiecapaciteit fors opschroeft, met de verwachting om in 2026 ongeveer vijfenzestig standaard EUV-systemen te leveren en de totale EUV-verkopen met meer dan vijfenveertig procent te laten groeien ten opzichte van het jaar ervoor.

Het bedrijf kijkt ook verder vooruit en onderzoekt plannen om de capaciteit in de komende jaren telkens met zo'n dertig procent uit te breiden, een duidelijk signaal dat het rekent op een langdurige, structurele vraag die verder reikt dan de huidige AI-hausse.

Een strategische sleutelpositie

De positie van ASML is echter niet alleen commercieel maar ook geopolitiek uiterst gevoelig, want in de wereldwijde technologiestrijd tussen de Verenigde Staten en China zijn de exportregels voor deze machines uitgegroeid tot een van de belangrijkste drukmiddelen op het wereldtoneel.

Voor Nederland betekent dit dat een enkel bedrijf uit Brabant een verantwoordelijkheid draagt die het niveau van gewone bedrijfsvoering ver overstijgt, aangezien beslissingen over wie welke machines mag kopen directe gevolgen hebben voor de machtsverhoudingen in de mondiale techsector.

Wat er ook gebeurt, 2026 bevestigt dat ASML veel meer is dan zomaar een succesvolle onderneming, en dat de toekomst van de kunstmatige intelligentie voor een cruciaal deel afhangt van de precisiemachines die stilletjes worden gebouwd in het zuiden van Nederland.